Dobra patelnia żeliwna może służyć przez całe życie. Co więcej: im częściej z niej korzystasz, tym lepsza się staje. Żeliwo wymaga jednak odrobiny troski. Odpowiednie wypalanie, czyszczenie i przede wszystkim utrzymywanie w suchości. Dzięki temu przez wiele lat będziesz cieszyć się swoją patelnią, Dutch Oven lub żeliwną patelnią BBQ.
Te wskazówki dotyczą niepowlekanego żeliwa. Emaliowanej patelni żeliwnej nie trzeba wypalać. W razie wątpliwości zawsze sprawdź instrukcję obsługi swojej patelni.
Wiele patelni żeliwnych ma już fabrycznie nałożoną pierwszą warstwę ochronną. Mimo to zalecamy, aby przed użyciem dobrze wypalić nową patelnię. Proces ten nazywa się również seasoningiem.
Podczas wypalania na żeliwie powstaje warstwa ochronna. Chroni ona przed rdzą i sprawia, że jedzenie rzadziej przywiera do patelni.
1. Najpierw wyczyść
Opłucz patelnię gorącą wodą, a następnie od razu dokładnie ją osusz.
2. Rozgrzej
Rozgrzej piekarnik lub zamknięty grill BBQ do około 180 °C. Wstaw patelnię na około 15 minut. Dzięki temu żeliwo dobrze się nagrzeje, a resztki wilgoci odparują.
3. Nałóż cienką warstwę
Ostrożnie wyjmij patelnię z piekarnika lub grilla BBQ. Używaj rękawic odpornych na wysoką temperaturę, ponieważ żeliwo bardzo mocno się nagrzewa! Posmaruj całą patelnię niezwykle cienką warstwą odżywki. Nie pomijaj zewnętrznej części, spodu ani ewentualnej pokrywki.
Nie używaj zbyt dużej ilości. Gruba warstwa stanie się lepka, a tego nikt nie chce.
4. Ponownie rozgrzej
Wstaw patelnię z powrotem i zwiększ temperaturę do około 200 °C. Pozostaw ją w środku, aż żeliwo przestanie dymić. Następnie pozwól patelni spokojnie ostygnąć.
5. Powtórz proces
W przypadku nowej patelni najlepiej powtórzyć rozgrzewanie, smarowanie i studzenie co najmniej trzy razy. W ten sposób zbudujesz mocną warstwę ochronną, a patelnia będzie w pełni gotowa do użycia.
Twoja patelnia ma drewniane uchwyty, plastikowe elementy lub specjalne pokrętło? Najpierw sprawdź, czy są odporne na wysoką temperaturę, i w razie potrzeby je zdejmij.
Na szczęście prawidłowa pielęgnacja nie jest skomplikowana. Przede wszystkim nie dopuść, aby zabrudzenia i wilgoć długo pozostawały w patelni.
Nigdy nie wkładaj rozgrzanej patelni pod zimną wodę. Nagła różnica temperatur może spowodować pęknięcie lub uszkodzenie żeliwa. Odrobina cierpliwości się opłaci!
Jak najszybciej po użyciu opłucz patelnię gorącą wodą. Nigdy nie pozostawiaj żeliwa na długo w wodzie i absolutnie nie myj go w zmywarce.
Przywarły do niej resztki jedzenia? Użyj czyścika kolczugowego lub odpowiedniej szczotki. Dzięki temu usuniesz przypalone pozostałości bez niepotrzebnego uszkadzania warstwy ochronnej.
Przed użyciem płynu do naczyń zawsze sprawdź zalecenia producenta. W przypadku niektórych dobrze wypalonych patelni niewielka ilość łagodnego płynu nie zaszkodzi. Inni producenci zalecają używanie wyłącznie gorącej wody.
Po umyciu od razu osusz patelnię. Chcesz mieć pewność, że usunięta została cała wilgoć? Umieść ją jeszcze na kilka minut na małym ogniu.
Nie pomijaj tego kroku. Nawet niewielka ilość pozostałej wilgoci może spowodować rdzewienie.
Patelnia jest całkowicie sucha? Nałóż niezwykle cienką warstwę odżywki lub odpowiedniego seasoningu. Dzięki temu warstwa ochronna pozostanie w dobrym stanie, a patelnia będzie gotowa na kolejną sesję BBQ.
Mała plamka rdzy może wydawać się niegroźna, ale nie ignoruj jej. Rdza niszczy powierzchnię patelni i może ostatecznie prowadzić do powstawania wżerów, odprysków oraz trwałych uszkodzeń. Powoduje również zanik ochronnej warstwy seasoningu.
Nie używaj patelni z luźną lub łuszczącą się rdzą, dopóki jej nie odnowisz. Z pewnością nie chcesz, aby cząsteczki rdzy znalazły się w jedzeniu.
Na szczęście niewielka ilość rdzy zwykle nie oznacza, że patelnię trzeba wyrzucić. Całkowicie usuń rdzę za pomocą czyścika kolczugowego lub odpowiedniej szczotki stalowej. Opłucz patelnię, dokładnie ją osusz, a następnie ponownie przeprowadź cały proces wypalania.
Patelnia jest głęboko skorodowana, pęknięta lub żeliwo się kruszy? Nie używaj jej więcej.
Dzięki tym produktom utrzymasz żeliwo w dobrym stanie:
Dbaj o swoją żeliwną patelnię, a będziesz cieszyć się nią przez wiele lat. Po użyciu wyczyść ją, od razu osusz i regularnie smaruj cienką warstwą odżywki. Dzięki temu warstwa ochronna będzie coraz lepsza, a patelnia zawsze pozostanie gotowa na kolejne danie.
Zadbaj o patelnię, rozpal ogień i smaż!
